Ong dú bỏ tổ vì thiếu thức ăn giữa phố: cách tìm nguồn hoa quanh năm

Tại sao ong dú ở phố dễ thiếu thức ăn

Mình nuôi ong dú trên sân thượng, ban công ở Sài Gòn suốt 7 năm và nhận thấy: thiếu thức ăn là nguyên nhân chính khiến đàn suy yếu, bay rời tổ hay chết dần. Khác với vùng nông thôn, ở đô thị bán kính kiếm ăn của ong dú chỉ 300–500m, mà trong phạm vi đó lại ít cây hoa tự nhiên. Thay vào đó là bê tông, gạch, những cây xanh cô lẻ hoặc hoa cảnh trên ban công hàng xóm.

Mùa hè nắng nóng, hoa héo nhanh. Mùa mưa, hoa nở thưa thớt. Mùa đông Sài Gòn không lạnh nhưng hoa cũng ít. Kết quả là đàn ong phải bay xa hơn để kiếm ăn, tốn sức lực, và rất nhiều con không về được tổ hoặc bỏ tổ vì mệt mỏi.

Cách nhận biết ong dú thiếu thức ăn

Dấu hiệu đầu tiên là đàn ít bay ra vào vào buổi sáng, hoặc bay ra nhưng quay về muộn. Tổ có ít phấn, mật ít tích lũy. Ong bỏ tổ từ từ, không phải bỗng dưng. Một số con bay đi và không quay lại, đàn dần suy yếu, ít ấu trùng được chăm sóc.

Khi mình nhận thấy những dấu hiệu này, mình sẽ ra công viên gần nhất hoặc đi xung quanh để xem có cây hoa nào đang nở. Nếu vùng quanh tổ không có hoa, việc đầu tiên là trồng cây hoặc mua hoa về.

Tìm nguồn hoa tự nhiên quanh tổ

Mình thường đi bộ hoặc đạp xe quanh khu phố để tìm cây hoa nào đang nở. Công viên Tao Đàn, công viên Lê Văn Tâm, những khu vườn nhỏ ở các phố cũ, hoặc những nhà có sân vườn rộng thường có hoa quanh năm. Mình chú ý những cây hoa nhỏ, hoa hoang dã, không phải hoa hồng hay hoa to bắt mắt. Ong dú thích hoa nhỏ, nở thưa như hoa bầu, hoa cà chua dại, hoa cỏ lạ.

Ngoài ra, mình cũng chú ý đến các cây ăn quả: cây mango, cây vải, cây nhãn khi nở hoa. Những cây này nở hoa vào mùa xuân và ong dú rất thích. Nếu có bạn bè, hàng xóm trồng cây ăn quả, mình sẽ hỏi thời điểm nở hoa để chuẩn bị đàn ong.

Trồng hoa trên sân thượng và ban công

Cách tốt nhất là tự trồng hoa. Mình không cần nhiều, chỉ cần các chậu hoa nhỏ nở quanh năm. Những cây ong dú thích nhất ở Sài Gòn là: hoa cúc, hoa cải, hoa cà chua dại, hoa bầu, hoa xà phòng, hoa cỏ lạ. Mình trồng theo mùa: mùa mưa (5–9) ưu tiên cây sợi nước, mùa khô (10–4) trồng hoa nở lâu.

Trên sân thượng chật chội của mình, mình chỉ đặt 4–5 chậu hoa lớn xung quanh tổ ong. Chậu nào héo, mình thay chậu khác. Điểm quan trọng: đặt chậu gần tổ ong để ong không phải bay xa, và chọn vị trí có nắng buổi sáng nhưng tránh nắng chiều (nắng chiều phản xạ từ tường làm ong mệt).

Hỗ trợ thêm khi thực sự thiếu hoa

Nếu trong khoảng thời gian dài không có hoa (thường là 2–3 tuần vào mùa mưa hoặc giữa các mùa), mình sẽ hỗ trợ thêm. Cách đơn giản nhất là cho ong ăn nước đường loãng (1 phần đường, 1 phần nước) trong những chậu nhỏ đặt gần tổ. Không nên cho quá nhiều vì ong sẽ phụ thuộc vào nó thay vì đi kiếm ăn tự nhiên.

Mình cũng cố gắng mua thêm hoa tươi từ chợ hoa (hoa cúc, hoa cải) và cắm chậu gần tổ để ong có thức ăn. Những bông hoa cắt tươi vẫn cho phấn trong 2–3 ngày, đủ để ong kiếm ăn.

Câu hỏi thường gặp